Najświętsze Serca Jezusa źródłem miłości i prawdy

Ks. Eugeniusz Ziemann SCJ

„Lecz gdy podeszli do Jezusa i zobaczyli, że już umarł, nie łamali mu goleni, tylko jeden z żołnierzy włócznią przebił mu bok, a natychmiast wypłynęła krew i woda” (J 19,33-34).
Świadectwo Jana Apostoła i Ewangelisty stało się inspiracją w teologicznej refleksji związanej z kultem i nabożeństwem do Najświętszego Serca Jezusowego. Podjęta przez Ojców Kościoła, a następnie mnichów i mniszki średniowiecznych klasztorów benedyktyńskich, cysterskich, kartuskich, dominikańskich i franciszkańskich, a także mistrzów życia duchowego czasów nowożytnych, osiągnęła swoje apogeum po objawieniach Bożego Serca francuskiej wizytce św. Małgorzacie Marii Alacoque w Paray-le-Monial. Dzięki sprowadzeniu w 1654 roku przez Ludwikę Marię Gonzagę de Nevers wizytek do Warszawy, a następnie do Krakowa i Wilna oraz ich współpracy z pijarami i jezuitami ziemie polskie stały się szczególnym miejscem rozwoju kultu i nabożeństwa do Serca Jezusa. Prowadzone przez nich kolegia i ośrodki duszpasterskie stanowiły centra tej pobożności opierającej się na obchodzie święta w piątek po oktawie Bożego Ciała, praktyce pierwszych piątków miesiąca, adoracji Najświętszego Sakramentu oraz Godziny Świętej. Zaangażowani w jej propagowanie byli nie tylko zakonnicy i zakonnice, lecz także ówcześni monarchowie oraz Episkopat Polski, który w 1765 roku wystosował do papieża Klemensa XIII Memoriał w sprawie ustanowienia święta Serca Jezusowego dla Rzeczpospolitej. Pozytywna odpowiedź Stolicy Apostolskiej wpłynęła na ożywienie nabożeństwa oraz na umocnienie wiary i nadziei Polaków oraz poczucie własnej tożsamości narodowej w czasie zaborów. Rozszerzenie w 1856 roku tego święta na cały Kościół przez papieża Piusa IX ożywiło duchowość chrześcijańską, która ze swej istoty jest ukierunkowana na miłość Boga i człowieka. Ważnym etapem w rozwoju kultu i nabożeństwa była ogłoszona w roku 1899 przez Leona XIII encyklika Annum Sacrum – o poświęceniu się ludzi Najświętszemu Sercu Jezusowemu. Zdaniem papieża kult Serca Jezusa stanowi lekarstwo na zagubienie człowieka, błądzącego z dala od miłości Jezusa Chrystusa.
W Polsce na przełomie XIX i XX w. pobożność do Bożego Serca była obecna w życiu rodzinnym, narodowym i społecznym. Był to okres w dziejach Kościoła, który określano czasem królowania Serca Jezusa. Przejawem powszechności tej pobożności było wprowadzone w 1857 roku przez jezuitę Stanisława Stojałowskiego (1845-1911) w Lublinie nabożeństwo czerwcowe, zatwierdzone przez papieża Piusa IX w 1873 roku jako oficjalna modlitwa Kościoła. Ponadto liczni biskupi polscy poświęcali Sercu Jezusa swoje diecezje, powstawały liczne zgromadzenia zakonne męskie i żeńskie poświęcone Bożemu Sercu, a także działały bractwa Serca Jezusowego, Straż Honorowa Najświętszego Serca Pana Jezusa związana z zakonem wizytek czy też Apostolstwo Modlitwy prowadzone przez jezuitów. Obejmowały one rzesze wiernych świeckich reprezentujących różne stany i zawody. Miłość Boga stawała się przedmiotem kultu i nabożeństwa głównie jako reakcja na modernizm oraz działające ruchy i stowarzyszenia przeciwne Kościołowi, szerzące idee materializmu praktycznego niszczącego sacrum życia religijnego. W kontekście kultu miłości Boga w misterium Serca Wcielonego Słowa wzrastał i kształtował swoje powołanie kapłańskie oraz naukowe ks. Idzi Radziszewski, założyciel Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Jego fascynacja duchowością Serca Jezusa, wyniesiona z domu rodzinnego, została pogłębiona teologicznie w czasie studiów seminaryjnych we Włocławku (1889-1893), a następnie w Akademii Duchownej w Petersburgu (1893-1896). Będąc w latach 1898-1900 studentem filozofii na uniwersytecie w Louvain, doświadczył jego katolickości, opartej na kulcie Serca Jezusa, zwłaszcza w postawie późniejszego kardynała i prymasa Belgii – Desiré-Josepha Merciera, także Achilesa Rattiego – współorganizatora katolickiego uniwersytetu Sacro Cuore w Mediolanie, a następnie nuncjusza apostolskiego w Polsce oraz papieża Piusa XI, autora encykliki Miserentissimus Redemptor, poświęconej wynagrodzeniu Sercu Jezusa. Ks. Radziszewski tworzył wizję założonego w 1918 roku uniwersytetu katolickiego w Lublinie i planował oddać go pod patronat Bożego Serca. W Nim bowiem dostrzegał motyw każdego działania, bazującego na miłości Boga i bliźniego, zwłaszcza w służbie uniwersytetowi, jego profesorom i studentom. Czyniąc Serce Jezusa patronem KUL, zabiegał nie tylko o intelektualne pogłębienie wiary jego studentów i pracowników, ale przede wszystkim o uprawianie nauki uwzględniającej wymiar religijny prowadzonej działalności i relacji międzyludzkich.
Stulecie poświęcenia Polski Najświętszemu Sercu Pana Jezusa, którego dokonał Episkopat Polski na Jasnej Górze 27 lipca 1920 roku, stanowi szczególną okazję do odnowienia pamięci o Bożej miłości i królowaniu Jego Serca w polskim narodzie. Założony tuż po odzyskaniu niepodległości Katolicki Uniwersytet Lubelski, obierając za patrona Najświętsze Serce Jezusa, kształcił i wychowywał studentów również w duchowości swojego Patrona. Ogromna rzesza absolwentów tej katolickiej uczelni, wśród nich późniejsi biskupi i kardynałowie, a także przedstawiciele zakonów i zgromadzeń zakonnych, przekazywało tę duchowość w swojej działalności naukowej i duszpasterskiej. Do grona absolwentów tego uniwersytetu należą także niektórzy księża sercanie, odbywający tu po święceniach kapłańskich studia specjalistyczne. Następnie byli oni wychowawcami i profesorami w Wyższym Seminarium Misyjnym Księży Sercanów w Stadnikach, a także misjonarzami ludowymi i rekolekcjonistami głoszącymi misje intronizacyjne Najświętszego Serca Jezusa.

Ks. Eugeniusz Ziemann SCJ

Kim jesteśmy?

Najważniejsze informacje o SWŚ

Sercańska Wspólnota Świeckich (SWŚ) jest ruchem apostolskim, który prowadzi swoją działalność pod kierownictwem i w zależności od Polskiej Prowincji Księży Sercanów[…]

Więcej…

Z życia SWŚ

Spotkania Formacyjne

Spotkania Formacyjne wspólnot SWŚ w 2015 roku. […]

Więcej…

Z życia zgromadzenia księży sercanów

Szczególnie doniosłym wydarzeniem, które miało miejsce tej jesieni, była XXII Kapituła Prowincjalna Polskiej Prowincji Zgromadzenia Księży Sercanów. […]

Więcej…

Wspólnoty SWŚ

Kraków-Płaszów

Sercańskiej Wspólnocie Świeckich z Krakowa-Płaszowa minęło 10 lat! […]

Więcej…

Intencje modlitewne

Intencje modlitewne na rok 2020 […]

Więcej…